18 tips om het ondernemerschap te overleven
Op 18 september ben ik jarig.
Om dat samen met jou te vieren, heb ik 18 ondernemers uit mijn netwerk gevraagd, of zij een tip met je willen delen over wat zij van of over het ondernemerschap hebben geleerd.
In 2015 deed ik dat ook. Anno 2026 vond ik het tijd voor een update, met 18 nieuwe koppies!
Hiep hiep en veel taart, Miranda van ZinVol is jarig. Fotograaf: Valerie Ardini.
1 Schrijver en journalist Kim Hopmans:
Schrijver Kim Hopmans. Fotograaf: Miranda Apeldoorn.
Sta tussen het rennen-springen-vliegen-duiken-vallen-opstaan-en-weer-doorgaan door af en toe bewust stil. Om na te gaan waar je (ondernemers)hart ook alweer zo hard van ging kloppen, en daarop bij te sturen.
Minstens zo belangrijk: jezelf regelmatig een klein schouderklopje of aai over de bol geven. Je fikst het toch allemaal maar mooi, in je uppie, hear hear!
En over je uppie gesproken: verzamel fijne, klankbordende types om je heen die je energie geven, bij wie je ongegeneerd kunt mekkeren en met wie je héél hard kunt lachen - ook een tip voor niet-ondernemers trouwens.
2 Taal- en communicatiecoach voor (neurodiverse) expats Vika Lukina:
Geniet van de vrijheid die je als ondernemer hebt. Wil je op maandagmiddag naar het strand? Doe het. Wil je niet met iemand in zee omdat z’n kop je niet aanstaat? Doe het niet. Doe je het liefst je administratie met je onderbroek op je hoofd? Ga ervoor!
Een van de mooiste dingen aan het ondernemerschap vind ik dat je mag kiezen hóé je het doet. En zolang je onderneemt op een manier die bij je past, weten de juiste klanten je echt wel te vinden.
Taal- en communicatiecoach Vika Lukina.
3 Tekstschrijver Michel Rolvink van Lekker Getikt:
Tekstschrijver Michel Rolvink.
Als ondernemer is er altijd wel iets om je zorgen over te maken.
Heb je het druk? Dan vraag je je af of je de teksten voor Isabel wel op tijd afkrijgt.
Is het rustig? Dan vraag je je af wanneer André nou eens reageert op je voorstel.
Mijn tip: waardeer beide fases.
Drukte betekent vertrouwen, je wekker om 6:30, groei, omzet en een fles Luretta Selin dl’Armari.
Rust betekent een zandkasteel bouwen, een Magnum eten, wandelen door de regen, fietsen naar de Balije Tuin of een nieuwe dienst bedenken.
Zo blijft het ondernemen leuk.
In drukke én rustige tijden.
4 Businesscoach voor fotografen Marit Hilarius:
Vind iets waar jij zó enthousiast over bent dat je het zelfs nog zou aanbieden en uitvoeren als je er geen geld voor zou krijgen.
Als je tot in het diepst van je vezels weet dat jij mensen echt iets tofs te brengen hebt, heb je al die vage salestactieken en marketingtrucs helemaal niet nodig. Dan weet jij je doelgroep te overtuigen vanuit je eigen passie, authenticiteit en met de waarde die ervan af spat.
Businesscoach voor fotografen Marit Hilarius. Fotograaf: Mariska Staal Fotografie.
5 Directeur en zorgstrateeg Sabine Uitslag van Waardenladers:
Directeur en zorgstrateeg Sabine Uitslag. Fotograaf: Miranda Apeldoorn.
Ondernemerschap is het mooiste wat mij zakelijk is overkomen. Ja, je werkt je te pletter. Maar wat het oplevert, is onbetaalbaar: vrijheid, lucht en ruimte. Tips:
Eén: doe alleen werk waar je hart sneller van gaat kloppen.
Twee: investeer in je netwerk; strategisch én oprecht. Geen jachtterrein, maar mensenwerk.
Drie: je hoeft niet alles alleen te doen. Zorg ervoor dat je mensen om je heen verzamelt die iets kunnen wat jij niet kan. Samenwerken is zoveel leuker!
Vier: rond opdrachten zorgvuldig af, vraag om een referentie en verzamel ambassadeurs. Want niet je product verkoopt uiteindelijk, maar het vertrouwen en de echtheid erachter.
6 Chris, Jonah en Bart van Transketeers, educatief videobedrijf voor genderdiversiteit en een rechtvaardige maatschappij:
Vind de mensen met wie je samenwerkt, van wie je energie krijgt, en waar je lol mee kan maken. Het maakt een aantal dingen makkelijker:
je moet je ideeën uitleggen aan een ander - daardoor word je sneller concreet
je kan elkaar inspireren (al was het maar door elkaar soms verkeerd te begrijpen)
de dingen die je niet bij jezelf kan zien, zie je wel bij een ander (het is altijd makkelijker om andermans problemen op te lossen dan je eigen)
er is meer lol!
Chris, Jonah en Bart van Transketeers.
7 Jessica Kelder, oprichter van Platform Trefpunt:
Oprichter van Platform Trefpunt: Jessica Kelder. Fotograaf: Bonny Vrielink.
Hoe overleef je het ondernemerschap? Simpel: verzamel de juiste groep om je heen.
Ondernemen kan op 1001 manieren, waarvan er een hoop niet bij je passen. Verzamel mensen die je aanmoedigen om het op jouw manier te doen, meedenken in hoe dat eruit zou kunnen zien én je af en toe een vriendelijke schop onder je kont geven om de volgende stap te zetten.
Mensen die je verder helpen, in plaats van je het idee geven dat je het Allemaal Verkeerd doet.
Zo overleef je trouwens ook het echte leven 😉.
8 Miskraambegeleider en -coachopleider Miriam van Kreij:
Soms zit het tegen, of gaat het niet zoals je wil. Dat is frustrerend. De eerste jaren dacht ik elk jaar wel een paar keer: argh, ik stop met alles. Dat is niet erg, daar hoef je niks mee, ga gewoon door.
Je hebt de wereld wat te brengen! Je bent het verplicht aan de mensen die je kunt helpen, om jezelf door/over/langs die frustraties heen te loodsen.
En schakel je hulp in als je het nodig hebt? Slim!
Miskraambegeleider en -coachopleider Miriam van Kreij. Fotograaf: Lyanne Oussoren @lotoflof.
9 Geestelijk en Retraitebegeleider Maria van Mierlo van Heb het Hart:
Geestelijk en retraitebegeleider Maria van Mierlo.
Zorg dat alles wat je (online) laat zien te maken heeft met het kloppende hart van je boodschap. Als jouw business over tulpen gaat, schrijf dan niet over rozen. Reageer niet op berichten die niets met tulpen te maken hebben, ook niet als ze van vrienden zijn. Meng je niet in een discussie over de wereldpolitiek, tenzij je politiek verslaggever bent.
Reageer wèl op anderen die ook tulpen kweken: zeg dat je hun bloemen mooi vindt. Zij zijn geen concurrenten, maar collega’s en collega’s versterken elkaar. Deel uit van wat je zelf te bieden hebt. Geef weg wat je weet.
10 Beeldmaker en schrijver Marloes de Vries:
Ik kom uit een arbeidersfamilie. Dus toen ik zei dat ik ondernemer werd — in de kunst nog wel — dacht mijn familie: die is het spoor bijster. Dat raakte ik ook, maar pas twintig jaar later.
Ik deed namelijk wat ik kende: hard werken en waarschuwingen negeren. Tot mijn lijf niet meer kon. Wat ik ervan leerde:
Check elk kwartaal je routekaart: zit je op het pad dat bij je past, of moet je bijsturen?
Werk alleen met leuke mensen: dat is het halve werk.
Luister naar je onderbuikgevoel: dat weet meer dan je hoofd.
Beeldmaker en schrijver Marloes de Vries.
11 Schrijftrainer Merel Roze:
Rechts: schrijftrainer Merel Roze. Fotograaf: Miranda Apeldoorn.
Plan mijmertijd in.
Als ondernemer kun je aan de gang blijven - er is altijd wel iets wat je nog moet doen of iemand die iets van je wil. Dat gaat ten koste van je mijmertijd.
In mijmertijd doe je even helemaal niets, behalve een beetje staren, observeren, nadenken. Je creëert ruimte. En kijk: daar komen ze, die goede ideeën.
Note to self: plan mijmertijd echt in én houd je eraan. Anders: hap, slik, weg.
12 Natuurlijke voorsprong-coach Marloes Bouwmeester van Natural Advantage:
Als ondernemer kun je je suf lezen aan marketingtips. Er zijn honderden goeroes, evenveel aanpakken, een boekenkast vol methodes die werken. Alleen niet voor iedereen.
Het signaal waar ik op let: enthousiasme. Kun je niet wachten om met een methode of aanpak aan de gang te gaan, dan zit er een parel voor jou in.
Maar dan komt de valkuil. Veel ondernemers eten vervolgens de parel met schelp en al op, ook de stukken die helemaal niet passen. Omdat de methode dat zegt. Dit kan nogal een pijnlijke bedoening zijn, waarbij uitstelgedrag op de loer ligt.
Geef jezelf toestemming om de parel te pakken en de schelp te laten. Zonder jezelf op je kop te geven. Zo ontstaat jouw eigen unieke parelketting voor marketing. Marketing waar je meteen mee aan de slag wilt.
Natuurlijke voorsprong-coach Marloes Bouwmeester. Fotograaf: Miranda Apeldoorn.
13 Marketeer op sneakers Selma Foeken:
Marketeer op sneakers Selma Foeken.
Geef helderheid in je marketing. Over het onderwerp waar jij ‘van’ bent. Leg jouw potentiële klanten bijvoorbeeld uit hoe het komt dat ze ergens last van hebben, waardoor iets niet lukt of waarom de oplossing die ze gekozen hebben niet goed werkt.
Daarmee help je mensen zichzelf beter begrijpen. Hun gedrag, patronen, keuzes of twijfels krijgen ineens context. Daardoor onthouden ze jou. Omdat jij in je marketing woorden geeft aan iets wat zij zelf nog niet scherp konden zien.
14 Creatief strateeg en mede-eigenaar Bestwerk Bert ter Horst:
Groei is onvermijdelijk. Op een dag merk je dat je het alleen of met z’n tweeën niet meer bolwerkt, en dan dient de vraag zich aan: ga je (meer) collega's aannemen? Doe dat dan niet overhaast. Kies voor kwaliteit, niet voor de snelste oplossing om je inbox leeg te krijgen. De mensen die je nu binnenhaalt, bepalen straks de sfeer, de kwaliteit van je werk én hoeveel lol je nog aan je bedrijf beleeft.
Dus: twijfel je bij een kandidaat over energie, kennis of kunde? Las dan gewoon nóg een sollicitatieronde in. Laat ze een proefopdracht maken, of een dag meelopen. Ja, dat voelt als tijd die je niet hebt. Maar een verkeerde match kost je uiteindelijk veel meer, aan tijd, geld én energie, dan dat extra rondje zoeken.
Creatief strateeg Bert ter Horst (Bestwerk)
15 Trainer Noortje Scholte van Officevraagbaak:
Trainer Noortje Scholte van Officevraagbaak
Ondernemer? Dan moet je wel wat aan je marketing gaan doen.
Ja, tuurlijk, snap ik. (Ik stuurde zelden - serieuze - sollicitatiebrieven, en dan zou ik nu …? Dacht het niet.)
Wat is je niche?
Niche, zo’n lekker modewoord. Wat kan mij het nu schelen of mijn klant op een advocatenkantoor werkt of in de bouw? Ze hebben zelfvertrouwen nodig om met de computer aan de slag te gaan, ongeacht hun functie.
Maar hoe zit het nou met jouw marketing?
Ik ben mezelf, waar dan ook. Ik doe me niet beter voor, draag geen mantelpakjes. Maar ik straal wel uit dat ik er ben voor de cursist. En dát wordt gezien, doorverteld.
Ook het feit dat ik bereid ben om te reizen, om de training op locatie te geven. Als de telefoon gaat, neem ik met een glimlach op. Bijna altijd leidt een aanvraag tot een opdracht.
16 Eigenaar en marketeer Thomas Siemonsma van Marketingapparaat:
Gemiddeld besteden we bijna een derde van ons leven aan werk. Voor veel ondernemers ligt dat percentage nog een stuk hoger. Zorg er daarom voor dat je mensen om je heen verzamelt bij wie je graag in de buurt bent. Of nog beter: mensen van wie je fan bent. Ook als eenpitter.
Ondernemen kan soms eenzaam voelen, maar dat hoeft het niet te zijn. Sta open voor de mensen om je heen. Laat je verrassen, inspireren en uitdagen. Die collega die het invullen van spreadsheets tot kunst heeft verheven. Die boekhouder bij wie het antwoord nooit dat weet ik niet is. Of die klant met zo’n sterke salespitch dat je bijna vergeet dat jij degene bent die iets verkoopt.
Verzamel die mensen om je heen. Ze maken je werk niet alleen beter, maar vooral ook een stuk leuker.
Eigenaar en marketeer Thomas Siemonsma van Marketingapparaat
17 AI-specialist Kim Pot van KIM:
AI-specialist Kim Pot van KIM (links)
Zoek andere ondernemers op om mee te sparren en om af en toe bij uit te huilen. Toen ik als ondernemer begon dacht ik heel vaak is dit normaal? of hoe moet ik hiermee omgaan? Dan is het fijn om met een andere ondernemer te sparren en te horen dat het allemaal normaal is en best meevalt.
Durf ook te vragen; om reviews, om introducties bij anderen en om nieuw werk. Ik vond dat in het begin spannend, maar het wel doen heeft me altijd leuke connecties en vaak ook nieuw werk opgeleverd.
En als laatste: blijf dicht bij jezelf. Iedereen is anders. Ondernemen wordt een stuk leuker als je het zo vormgeeft dat het voor jouw werkt.
